Πτώχευση μικρού αντικειμένου: απαλλαγή, κόστος, σπίτι, σύνταξη

Αν ο εξωδικαστικός απορρίφθηκε ή δεν σας χωράει, η πτώχευση σβήνει τα περισσότερα χρέη σε τρία χρόνια. Δείτε τι κοστίζει σε περιουσία και εισόδημα.

Ποιος μπορεί να κάνει πτώχευση φυσικού προσώπου;

Κάθε φυσικό πρόσωπο, έμπορος ή όχι, έχει πτωχευτική ικανότητα (άρθρο 76 Ν. 4738/2020), και για ιδιώτες η αίτηση επιτρέπεται από την 1/6/2021. Αρκεί να μην μπορείτε να πληρώνετε τα ληξιπρόθεσμα χρέη σας με τρόπο γενικό και μόνιμο ή, όταν την αίτηση την κάνετε εσείς, να απειλείται αυτή η αδυναμία (άρθρο 77 παρ. 3).

Ο νόμος δεν ορίζει ελάχιστο χρέος για την ατομική πτώχευση: τα 30.000 € του άρθρου 176 είναι τεκμήριο παύσης πληρωμών, όχι προϋπόθεση.

Πότε η πτώχευση είναι «μικρού αντικειμένου»

Όταν πληροίτε σωρευτικά τα τρία κριτήρια της πολύ μικρής οντότητας (άρθρο 78 παρ. 2). Για ιδιώτη μετρά στην πράξη ένα: περιουσία έως 450.000 €, με τα ακίνητα στη φορολογητέα αξία ΕΝΦΙΑ (άρθρο 11). Πολλοί οδηγοί γράφουν ακόμη 350.000 €, το όριο του άρθρου 2 Ν. 4308/2014 πριν από τον Ν. 5164/2024. Αρμόδιο είναι το Ειρηνοδικείο της κύριας κατοικίας σας (άρθρο 172).

Πτώχευση ή εξωδικαστικός;

Ο εξωδικαστικός μοιράζει τα χρέη σε δόσεις και σας αφήνει την περιουσία· η πτώχευση παίρνει την περιουσία και σβήνει ό,τι μένει. Με σπίτι που θέλετε να κρατήσετε και εισόδημα για δόση, ξεκινάτε από τον εξωδικαστικό. Χωρίς τίποτα να προστατέψετε και με χρέη που δεν αποπληρώνονται, η πτώχευση είναι συνήθως πιο καθαρή.

Η απόρριψη ή η απώλεια του εξωδικαστικού δεν κλείνει τον δρόμο της πτώχευσης. Δείτε όμως πρώτα τι κάνετε μετά από απόρριψη αίτησης εξωδικαστικού ή απώλεια ρύθμισης: συχνά μια διορθωμένη αίτηση βγάζει δόση που αντέχεται.

Πώς γίνεται η αίτηση πτώχευσης μικρού αντικειμένου;

Ηλεκτρονικά, από δικηγόρο, στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας, την «πλατφόρμα» της πτώχευσης μικρού αντικειμένου. Η αίτηση δημοσιεύεται 30 ημέρες και, αν κανένας πιστωτής δεν παρέμβει, γίνεται δεκτή με μόνη τη διαπίστωση ότι πέρασε το διάστημα (άρθρο 173), αν και ορισμένα Ειρηνοδικεία ελέγχουν και τις προϋποθέσεις (Ε.2003/2023). Η διαδικασία:

1. Έγγραφα του άρθρου 174: Ε1, Ε9, Ε3 αν είχατε επιχείρηση, κατάσταση πιστωτών, βεβαίωση ΔΟΥ, κτηματολογικό φύλλο ή πιστοποιητικό βαρών. Ελέγξτε τη λίστα με Τειρεσία και ΚΕΑΟ.
2. Καταθέστε γραμμάτιο 250 € στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, εκτός αν η περιουσία δεν καλύπτει τα έξοδα και το εισόδημα είναι κάτω από το όριο.
3. Ο δικηγόρος υποβάλλει την αίτηση· το Μητρώο αντλεί μόνο του φορολογικά και τραπεζικά στοιχεία.
4. Στις 30 ημέρες δημοσιότητας η ΑΑΔΕ παρεμβαίνει μόνο για συγκεκριμένο νόμιμο λόγο, π.χ. ανακριβή στοιχεία ή καταχρηστική αίτηση (Ε.2003/2023).
5. Με περιουσία που καλύπτει τα έξοδα ή εισόδημα πάνω από το όριο, κηρύσσεται πτώχευση με σύνδικο. Αλλιώς διατάσσεται μόνο καταχώριση στο Μητρώο, χωρίς σύνδικο (άρθρο 178).
6. Ο σύνδικος πουλά την περιουσία και εφαρμόζει σχέδιο πληρωμών που εγκρίνει ο εισηγητής.
7. Μετά τους 36 μήνες ζητάτε από τον εισηγητή τη διαπιστωτική πράξη απαλλαγής (άρθρο 192 παρ. 4). Αν είχατε μόνο καταχώριση, από τον Ν. 5193/2025 η αίτηση συνοδεύεται από στοιχεία περιουσίας και χρεών κατά την ημέρα της απόφασης.

Με κύρια παρέμβαση ακολουθούν 60 ημέρες από τη δημοσίευση για προτάσεις, 5 εργάσιμες για αντίκρουση και απόφαση μέσα σε δύο μήνες (άρθρο 177).

Πόσο κοστίζει η πτώχευση και πόσα χρόνια διαρκεί;

Ο νόμος ορίζει ένα ποσό για την αίτηση του ίδιου του οφειλέτη: γραμμάτιο 250 € για τα πρώτα έξοδα (άρθρο 173 παρ. 2), έναντι 500 € στην κανονική πτώχευση (άρθρο 79 παρ. 8). Η απαλλαγή έρχεται 36 μήνες μετά την κήρυξη και η πτώχευση κλείνει αυτοδικαίως στα πέντε χρόνια (άρθρο 191 παρ. 3), με δυνατότητα παράτασης.

Όταν δεν διορίζεται σύνδικος, το γραμμάτιο δεν απαιτείται· στην Ειρ. Πειραιά 50/2024, με απλή καταχώριση, διατάχθηκε και η επιστροφή του παραβόλου. Η αμοιβή του δικηγόρου συμφωνείται και τα έξοδα του συνδίκου βαρύνουν την πτωχευτική περιουσία.

Αν η προθεσμία απαλλαγής λήγει μέσα σε πέντε χρόνια από προηγούμενη απαλλαγή, ακόμη και με τον νόμο Κατσέλη, η νέα απαλλαγή μετατίθεται στην πέμπτη επέτειο της προηγούμενης (άρθρο 192 παρ. 3).

Τι γίνεται με το σπίτι, τον μισθό και τη σύνταξη;

Η πρώτη κατοικία μπαίνει στην πτωχευτική περιουσία και πουλιέται. Μισθός και σύνταξη μένουν σε εσάς έως ένα όριο: οι πιστωτές παίρνουν μόνο το καθαρό ετήσιο εισόδημα πάνω από τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης ή πάνω από 12 φορές το ακατάσχετο λογαριασμού, όποιο είναι μεγαλύτερο (άρθρο 92 παρ. 2).

Πτώχευση και πρώτη κατοικία

Ο σύνδικος δεν σφραγίζει την κατοικία και σας δίνει έξι μήνες να την παραδώσετε (άρθρο 87). Πουλιέται με ηλεκτρονικό πλειστηριασμό, με τιμή πρώτης προσφοράς τον μέσο όρο δύο εκτιμητών, που πέφτει στα 3/4 και στο 1/2 σε άγονο πλειστηριασμό (άρθρα 162 έως 164). Η προστασία της πρώτης κατοικίας στον εξωδικαστικό δεν υπάρχει εδώ.

Ο ευάλωτος οφειλέτης μπορεί, σε 60 ημέρες από τη δημοσίευση της κήρυξης, να ζητήσει από τον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης να αγοράσει το σπίτι στο 70% της εμπορικής αξίας και να του το νοικιάσει 12 χρόνια, με δικαίωμα επαναγοράς (άρθρα 219 έως 222). Τον Ιούνιο 2026 ο Φορέας είχε μόνο προσωρινό ανάδοχο, με στόχο λειτουργίας το φθινόπωρο.

Μισθός και σύνταξη

Ο Ν. 5313/2026 ανέβασε το ακατάσχετο λογαριασμού από 1.250 σε 1.600 € τον μήνα από 25/6/2026, άρα το 12πλάσιο γίνεται 19.200 € τον χρόνο αντί για 15.000 €. Το σχέδιο πληρωμών ισχύει αναδρομικά από την κήρυξη και μπορεί να αλλάξει αν το εισόδημα μεταβληθεί ουσιωδώς (τεκμαίρεται πάνω από 35%). Τα ακατάσχετα δεν μπαίνουν καθόλου στην περιουσία (άρθρο 92 παρ. 5), με τη λογική που εξηγούμε για τον ακατάσχετο λογαριασμό.

Εξαίρεση για όσους έχουν σπίτι: αν η περιουσία περιλαμβάνει κύρια κατοικία ή/και άλλα πάγια, συνολικά τουλάχιστον 100.000 € και πάνω από το 10% των χρεών, το δικαστήριο μπορεί, με αίτησή σας, να αφήσει εκτός το εισόδημα έως το πενταπλάσιο των εύλογων δαπανών, και η απαλλαγή έρχεται σε ένα χρόνο (άρθρα 92 παρ. 3 και 192 παρ. 2).

ΕΦΚΑ και πτώχευση: ο χρόνος ασφάλισης

Με τις εισφορές μη μισθωτής απασχόλησης που διαγράφονται ακυρώνεται και ο χρόνος ασφάλισής τους· στους μισθωτούς όχι (εγκύκλιος e-ΕΦΚΑ 12/2022). Δείτε πρώτα τα χρέη στον ΕΦΚΑ πριν τη σύνταξη.

Παράδειγμα: μισθωτός χωρίς ακίνητα με 53.000 € χρέη

Υποθετικά στοιχεία, όχι πραγματική υπόθεση. Μισθωτός 52 ετών, μόνος, χωρίς ακίνητα, με καθαρές αποδοχές 22.400 € τον χρόνο (1.600 € × 14) και αυτοκίνητο αξίας περίπου 1.500 €. Χρωστά 36.000 € σε servicer, 9.500 € στην ΑΑΔΕ και 7.500 € στον ΕΦΚΑ από ελεύθερο επάγγελμα του 2013 έως 2016. Θεωρούμε ότι οι εύλογες δαπάνες του είναι κάτω από 19.200 €.

Με το παλιό ακατάσχετο των 1.250 € θα έδινε 616,67 € τον μήνα, 22.200 € στα τρία χρόνια. Το δικό του ερώτημα: αξίζουν τα τέσσερα χρόνια ασφάλισης περισσότερο από 43.000 € χρέους;

Ποια χρέη δεν σβήνουν με την πτώχευση;

Δεν σβήνουν οι οφειλές που δημιουργήθηκαν μετά την υποβολή της αίτησης, οι διατροφές, οι οφειλές από δόλο ή βαριά αμέλεια που προκάλεσε θάνατο ή σωματική βλάβη και οι οφειλές από τα εγκλήματα του Ν. 4557/2018, όπως απάτη, υπεξαίρεση ή φοροδιαφυγή (άρθρο 194). Η απλή μη καταβολή χρεών στο Δημόσιο εξαιρείται ρητά, άρα αυτά τα χρέη σβήνουν.

Για το Δημόσιο κρίνει πότε γεννήθηκε η υποχρέωση, όχι πότε βεβαιώθηκε. Η απαλλαγή κινδυνεύει από προσφυγή πιστωτή για δόλο, κακή πίστη ή απόκρυψη (άρθρο 193) και μπορεί να ανακληθεί σε τρία χρόνια για απόκρυψη ή αθέτηση του σχεδίου πληρωμών (άρθρο 194 παρ. 2).

Συνέπειες της πτώχευσης φυσικού προσώπου

Με την κήρυξη τη διαχείριση της περιουσίας την ασκεί ο σύνδικος (άρθρο 93). Η άδεια επαγγέλματος δεν χάνεται, μόνο δικαιώματα που προβλέπουν ειδικοί νόμοι (άρθρο 91). Μπορείτε να δουλεύετε ή να ξεκινήσετε νέα δραστηριότητα: ό,τι αποκτάτε μετά την κήρυξη μένει σε εσάς, εκτός από το εισόδημα πάνω από το όριο.

Στον Τειρεσία η κηρυχθείσα πτώχευση διαγράφεται μετά από 10 χρόνια αν φέρει ένδειξη απαλλαγής, και πάντως στα 15 από την κήρυξη· η καταχώριση χωρίς κήρυξη τηρείται 10 χρόνια. Περισσότερα στον οδηγό για έλεγχο και διαγραφή στον Τειρεσία.

Η απαλλαγή δεν ωφελεί εγγυητές και συνοφειλέτες (άρθρο 196). Αν η μητέρα σας είναι εγγυήτρια, ο servicer θα στραφεί σε εκείνη. Δείτε τι ισχύει για σύζυγο, συνοφειλέτη και εγγυητή.

Από τον Δεκέμβριο 2025 (άρθρο 198Α, Ν. 5259/2025) η ποινική δίωξη για χρέη στο Δημόσιο και απλήρωτες εισφορές αναστέλλεται με τη δημοσίευση της απόφασης και το αξιόποινο εξαλείφεται μετά την απαλλαγή και την τριετία για ανάκλησή της.

Πότε δεν σας συμφέρει η πτώχευση

Όταν κάτι σώζεται με δόσεις: σπίτι, χρόνια ασφάλισης ή ένας εγγυητής που θα πλήρωνε στη θέση σας. Τότε ο εξωδικαστικός ή μια ρύθμιση κοστίζει λιγότερο από όσα χάνετε. Τη σύγκριση την κάνουμε με νούμερα, όσο κι αν πιέζουν οι εισπρακτικές.

• Σπίτι με αξία πάνω από τα χρέη του: η πτώχευση το πουλά για όσα θα ρυθμίζατε. Δείτε τι προσφέρει ο εξωδικαστικός απέναντι στον πλειστηριασμό.
• Λίγες χιλιάδες ευρώ, κυρίως στην ΑΑΔΕ: οι 120 δόσεις ή η ρύθμιση οφειλών εφορίας στον εξωδικαστικό δεν σας γράφουν στον Τειρεσία ως πτωχό.
• Ελεύθερος επαγγελματίας κοντά στη σύνταξη: με τα χρέη στον ΕΦΚΑ σβήνει και ο χρόνος, και συχνά συμφέρει η ρύθμιση εισφορών στον εξωδικαστικό.
• Πρόσφατη δωρεά στο παιδί: μπορεί να ανατραπεί και ανοίγει δρόμο σε προσφυγή κατά της απαλλαγής.

Τα λάθη που βλέπουμε πιο συχνά

«Χρειάζομαι 30.000 € χρέη για πτώχευση.» Όχι, το ποσό αυτό είναι απλώς τεκμήριο.

«Η πρώτη κατοικία προστατεύεται.» Όχι στην πτώχευση, εκτός από τον Φορέα για ευάλωτους.

Το αυτοκίνητο ή ένα μικρό ενοίκιο που «ξεχάστηκε» στην αίτηση. Είναι απόκρυψη, άρα λόγος προσφυγής κατά της απαλλαγής.

Η διακοπή κάθε πληρωμής πριν κατατεθεί η αίτηση. Ως την κήρυξη οι κατασχέσεις συνεχίζουν, εκτός αν το δικαστήριο δώσει προληπτικά μέτρα (άρθρο 86).

Συχνές ερωτήσεις

Μετά την πτώχευση τι γίνεται;

Με την απαλλαγή, 36 μήνες από την κήρυξη ή την καταχώριση, σβήνουν τα πτωχευτικά χρέη, και σε ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ. Ζητάτε τη διαπιστωτική πράξη από τον εισηγητή. Η εγγραφή στον Τειρεσία μένει 10 έως 15 χρόνια και οι εγγυητές συνεχίζουν να ευθύνονται.

Πόσο κοστίζει η πτώχευση μικρού αντικειμένου;

Ο νόμος ορίζει γραμμάτιο 250 € όταν την αίτηση κάνει ο οφειλέτης (άρθρο 173 παρ. 2), εκτός αν δεν διορίζεται σύνδικος (άρθρο 178). Η αμοιβή του δικηγόρου συμφωνείται. Το πραγματικό κόστος είναι η περιουσία που πουλιέται και το εισόδημα πάνω από το όριο για τρία χρόνια.

Πόσα χρόνια διαρκεί η πτώχευση;

Η απαλλαγή έρχεται 36 μήνες μετά την κήρυξη, ή σε ένα χρόνο όταν το δικαστήριο εξαιρέσει το εισόδημα όσων έχουν κύρια κατοικία ή/και άλλα πάγια, συνολικά τουλάχιστον 100.000 €, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 92 παρ. 3 (άρθρο 192 παρ. 2). Η ίδια η πτώχευση κλείνει αυτοδικαίως στα πέντε χρόνια, με δυνατότητα παράτασης.

Πτώχευση και σύνταξη: κρατάω τη σύνταξή μου;

Ναι. Για τρία χρόνια οι πιστωτές παίρνουν μόνο το καθαρό ετήσιο ποσό πάνω από τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης ή πάνω από 12 φορές το ακατάσχετο, όποιο είναι μεγαλύτερο. Τα χρέη στον ΕΦΚΑ σβήνουν, αλλά για εισφορές ελεύθερου επαγγελματία ακυρώνεται και ο αντίστοιχος χρόνος ασφάλισης (εγκύκλιος e-ΕΦΚΑ 12/2022).

Γίνεται πτώχευση φυσικού προσώπου χωρίς περιουσία;

Ναι. Αν η περιουσία δεν καλύπτει τα έξοδα και το εισόδημα είναι κάτω από το όριο, δεν ορίζεται σύνδικος: το Ειρηνοδικείο διατάσσει την καταχώρισή σας στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας (άρθρο 178). Η απαλλαγή έρχεται 36 μήνες μετά, χωρίς πτωχευτική ρευστοποίηση και σχέδιο πληρωμών, αλλά οι κατασχέσεις δεν σταματούν (Ε.2003/2023).

Το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση. Η εφαρμογή εξαρτάται από τα στοιχεία κάθε υπόθεσης.