ΚΑΛΕΣΤΕ ΜΑΣ

Εξωδικαστικός Μηχανισμός
Ρύθμισης Οφειλών

Τι είναι ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών ;

Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών είναι μια διαδικασία που διεξάγεται ηλεκτρονικά χωρίς την ανάγκη προσφυγής στα δικαστήρια. Μέσω αυτού του μηχανισμού, οφειλές προς θεσμικούς πιστωτές όπως χρηματοδοτικούς φορείς (δηλαδή τράπεζες και διαχειριστές δανείων), το Δημόσιο (όπως η ΑΑΔΕ) και φορείς κοινωνικής ασφάλισης (όπως το ΕΦΚΑ / ΚΕΑΟ) μπορούν να ρυθμιστούν. Επιπλέον, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, υπάρχει η δυνατότητα ρύθμισης δανείων με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.

Βασικά σημεία:

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός είναι ηλεκτρονική διαδικασία ρύθμισης οφειλών που διεξάγεται χωρίς προσφυγή στα δικαστήρια.
Ρυθμίζονται οφειλές προς τράπεζες και διαχειριστές δανείων, προς το Δημόσιο (ΑΑΔΕ) και προς τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ / ΚΕΑΟ).
Υπό προϋποθέσεις προβλέπεται μερική διαγραφή έως 75% της βασικής οφειλής προς το Δημόσιο και έως 80% προς τράπεζες και διαχειριστές δανείων. Πρόκειται για ανώτατα όρια, με εξαιρέσεις ανά κατηγορία οφειλής, όχι για εγγυημένο κούρεμα.
Προβλέπονται έως 240 δόσεις προς Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία. Οι έως 420 δόσεις αφορούν οφειλές φυσικών προσώπων προς τράπεζες ή servicers που καλύπτονται από ειδικά προνόμια, όπως υποθήκη. Για τις υπόλοιπες κατηγορίες ισχύουν χαμηλότερα όρια.
Για δάνεια με εξασφάλιση στην κύρια κατοικία προβλέπεται πενταετής επιδότηση υπό τις ειδικές προϋποθέσεις του άρθρου 28 του Ν. 4738/2020. Η επιδότηση απαιτεί χωριστό έλεγχο δικαιώματος και δεν χορηγείται αυτόματα με την ένταξη στον μηχανισμό.

Η ρύθμιση μπορεί να προβλέπει:

Α. Μερική διαγραφή οφειλών, με τις παρακάτω ποσοστώσεις:
Προς το Δημόσιο:

Έως 75% επί της βασικής οφειλής
Έως 85% επί των προσαυξήσεων των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την ΑΑΔΕ και το e-ΕΦΚΑ
Έως 95% επί των προστίμων της ΑΑΔΕ

Προς τις τράπεζες και τους διαχειριστές δανείων:

Έως 80% επί της βασικής οφειλής
Έως 100% επί των τόκων

Τα παραπάνω ποσοστά είναι ανώτατα όρια και δεν εφαρμόζονται αυτόματα. Η πρόταση υπολογίζεται με βάση τη δυνατότητα αποπληρωμής, τα εισοδήματα, τις εύλογες δαπάνες και την αξία της περιουσίας, λαμβάνοντας υπόψη τις εξασφαλίσεις των πιστωτών και, όπου απαιτείται, στοιχεία συνοφειλετών και εγγυητών. Αξιολογείται η πραγματική οικονομική αδυναμία και το ποσό που θα ανακτούσαν οι πιστωτές από τη ρευστοποίηση. Ισχύουν ειδικοί περιορισμοί διαγραφής για συγκεκριμένες δημόσιες οφειλές.

Β. Κατόπιν της ενδεχόμενης μερικής διαγραφής οφειλής, το υπόλοιπο χρέος μπορεί να ρυθμιστεί σε ένα μακροχρόνιο πλάνο αποπληρωμής, όπως εξηγείται παρακάτω:

Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης μπορούν να ρυθμιστούν σε έως διακόσιες σαράντα (240) δόσεις.
Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια προς τις τράπεζες και τους διαχειριστές δανείων μπορούν να ρυθμιστούν σε έως:
420 δόσεις για οφειλές φυσικών προσώπων που καλύπτονται ολικώς ή μερικώς από ειδικά προνόμια,
240 δόσεις για οφειλές φυσικών προσώπων που δεν καλύπτονται από ειδικά προνόμια και για οφειλές νομικών προσώπων που καλύπτονται ολικώς ή μερικώς από ειδικά προνόμια,
180 δόσεις για οφειλές νομικών προσώπων που δεν καλύπτονται από ειδικά προνόμια.

Γ. Το άρθρο 28 του Ν. 4738/2020 προβλέπει επιδότηση δόσεων δανείων με εξασφάλιση στην κύρια κατοικία για πέντε έτη, εφόσον πληρούνται σωρευτικά τα ειδικά κριτήριά του. Ελέγχονται, μεταξύ άλλων, η οικονομική κατάσταση, τα χαρακτηριστικά του νοικοκυριού, το δάνειο και η συνέπεια πληρωμών. Η δυνατότητα λήψης της επιδότησης εξετάζεται χωριστά από την αίτηση ρύθμισης.

Αίτηση μπορεί να εξεταστεί για συνολικές οφειλές άνω των 5.000 ευρώ προς τους φορείς που καλύπτει ο μηχανισμός, εφόσον πληρούνται και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις. Επιτρέπεται να υπάρχουν ένας ή περισσότεροι πιστωτές· ο παλιός περιορισμός του 90% σε έναν χρηματοδοτικό φορέα έχει καταργηθεί. Για οφειλές που δεν εντάσσονται, εξετάζονται οι διαθέσιμες απευθείας ρυθμίσεις.

Σκοπός

1. Η βιώσιμη ρύθμιση των οφειλών και ο περιορισμός του κινδύνου αναγκαστικής εκτέλεσης, σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας. Η διατήρηση ολόκληρης της περιουσίας δεν εξασφαλίζεται σε κάθε περίπτωση.

2. Η αναδιάρθρωση στοχεύει στη βιώσιμη λειτουργία των επιχειρήσεων και το αξιόχρεο των φυσικών προσώπων.

Ποιά τα οφέλη ρύθμισης οφειλών;

Δυνατότητα έκδοσης φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, εφόσον τηρείται η ρύθμιση και πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις. Ανάλογα με τη συναλλαγή μπορεί να απαιτείται παρακράτηση ποσού.

Έως 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης.

Αναστολή μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης για τις οφειλές που καλύπτει η σύμβαση και τους πιστωτές που δεσμεύονται από αυτήν, όσο τηρείται η ρύθμιση. Η υποβολή αίτησης από μόνη της δεν αναστέλλει κάθε πλειστηριασμό.

Δυνατότητα επιδότησης δόσης δανείου κύριας κατοικίας βάσει του άρθρου 28, έως 210 ευρώ μηνιαίως για πέντε έτη, μετά από έλεγχο των ειδικών κριτηρίων, των ορίων ως προς τη δόση και των υποχρεώσεων του δικαιούχου. Το ποσό δεν είναι ίδιο για όλα τα νοικοκυριά.

Δυνατότητα διαγραφής βασικής οφειλής, τόκων, προστίμων & προσαυξήσεων

Ποιός μπορεί να κάνει αίτηση στο μηχανισμό;

Αίτηση μπορούν να υποβάλουν φυσικά και νομικά πρόσωπα που πληρούν τις προϋποθέσεις του μηχανισμού. Περιλαμβάνονται και ιδιώτες χωρίς επιχειρηματική δραστηριότητα. Η ιδιότητα του οφειλέτη εξετάζεται μαζί με το ύψος, το είδος και την κατάσταση των οφειλών του.

Ενδεικτικά:

Ελεύθεροι επαγγελματίες
Ατομικές επιχειρήσεις
Μισθωτοί
Δημόσιοι υπάλληλοι
Αγρότες
Προσωπικές ή κεφαλαιουχικές εταιρείες

Οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή του εξωδικαστικού μηχανισμού περιλαμβάνουν:

Οι συνολικές οφειλές προς Δημόσιο, ασφαλιστικούς φορείς, τράπεζες ή servicers πρέπει να υπερβαίνουν τα 5.000 ευρώ. Η συγκέντρωση του χρέους σε έναν χρηματοδοτικό φορέα δεν αποτελεί από μόνη της λόγο αποκλεισμού.

Ελέγχεται αν υπάρχει ασυμβίβαστη εκκρεμής αίτηση ή απόφαση εξυγίανσης, πτώχευσης ή άλλης διαδικασίας ρύθμισης οφειλών. Όπου επιτρέπεται παραίτηση από προηγούμενη αίτηση, πρέπει να είναι έγκυρη και να έχει ολοκληρωθεί πριν από τη νέα υποβολή.

Ελέγχεται επίσης τυχόν υπαγωγή σε ειδική διαχείριση και οι εφαρμοστέοι χρόνοι αναμονής. Κατά κανόνα απαιτούνται 12 μήνες από την ολοκλήρωση προηγούμενης διαδικασίας εξωδικαστικού, ενώ για συγκεκριμένες δικαστικές διαδικασίες προβλέπεται έλεγχος παρέλευσης 15 μηνών από την απόφαση υπαγωγής. Χρειάζεται εξατομικευμένος έλεγχος του σταδίου και της απόφασης.

Μπορούν να εξεταστούν ληξιπρόθεσμες αλλά και ενήμερες οφειλές. Όταν όλες οι οφειλές εξυπηρετούνται κανονικά, απαιτείται τεκμηρίωση επιδείνωσης της οικονομικής κατάστασης κατά τουλάχιστον 20%, λόγω μείωσης εισοδήματος ή αύξησης δαπανών.

Εξετάζονται οι αμετάκλητες καταδίκες για τα αδικήματα που ορίζει ο νόμος, όπως φοροδιαφυγή ή νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Για νομικά πρόσωπα ελέγχονται και τα πρόσωπα διοίκησης που προβλέπει ο νόμος, με τους αντίστοιχους χρονικούς και ποινικούς περιορισμούς.

Για αιτούντα που είναι νομικό πρόσωπο ελέγχεται αν έχει τεθεί σε λύση ή εκκαθάριση. Οφειλές τέτοιας επιχείρησης προς Δημόσιο ή ασφαλιστικούς φορείς μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να εξεταστούν μέσω αίτησης προσώπου που ευθύνεται για αυτές από κοινού.

Μπορούν να ρυθμιστούν οι παρακάτω οφειλές προς τους εξής πιστωτές:

·       Οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς (Πιστωτικά Ιδρύματα κλπ)
·       Οφειλές προς το Δημόσιο
·       Οφειλές προς τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης

Μπορούν επίσης να εξεταστούν οφειλές υπέρ τρίτων που εισπράττονται από τη Φορολογική Διοίκηση. Για οφειλές προς δήμους, περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα άνω των 5.000 ευρώ εφαρμόζεται ειδική διαδικασία, με βεβαίωση στη Φορολογική Διοίκηση, σύμφωνα με το άρθρο 514 του Ν. 5314/2026.

Δεν ρυθμίζονται οι εξής βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο:

Απαιτήσεις από ανακτήσεις κρατικών ενισχύσεων κλπ.

Οφειλές από τελωνειακούς δασμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αποτελούν έσοδό της και αποδίδονται στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, καθώς και οφειλές προς αλλοδαπό Δημόσιο.

Κατά κανόνα εξαιρούνται οφειλές που έχουν ήδη υπαχθεί σε εξωδικαστική ρύθμιση. Τυχόν δυνατότητα επανυποβολής εξετάζεται μόνο με βάση τις ειδικές εξαιρέσεις και τις προϋποθέσεις του ισχύοντος νόμου· η απώλεια προηγούμενης ρύθμισης δεν εξασφαλίζει από μόνη της νέα ένταξη.

Επίσης, δεν προβλέπεται η ρύθμιση οφειλών προς άλλους πιστωτές, όπως προμηθευτές.

Με την επίτευξη σύμβασης αναδιάρθρωσης, διασφαλίζονται τα ακόλουθα:

Η προστασία της σύμβασης αφορά τις ρυθμισμένες απαιτήσεις και τους πιστωτές που δεσμεύονται από αυτήν, με την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι όροι της. Η καταχώριση ενός πιστωτή στην αίτηση δεν αρκεί. Στο στάδιο υποβολής ισχύουν εξαιρέσεις, όπως πλειστηριασμός προγραμματισμένος μέσα σε τρεις μήνες από την αίτηση. Η αναστολή δεν ταυτίζεται με την άρση ήδη επιβλημένων κατασχέσεων, η οποία εξετάζεται με βάση το ειδικό πλαίσιο κάθε οφειλής.

Σε σχέση με το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης:

μπορεί να εκδοθεί φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις και τηρείται η ρύθμιση
αναστέλλεται η ποινική δίωξη για το αδίκημα μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο και τρίτους
επιβάλλεται η αυτοδίκαιη κατάργηση προηγούμενων ρυθμίσεων για τις οφειλές που υπάγονται στη σύμβαση αναδιάρθρωσης
αναστέλλεται η παραγραφή των ρυθμιζόμενων οφειλών κατά τη διάρκεια ισχύος της ρύθμισης.